Ogrodzenie a podatek od nieruchomości – zasady opodatkowania po nowelizacji z 2025 r.

Ogrodzenie jako budowla – zmiany w przepisach i ich znaczenie w 2026 r.

Zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, które weszły w życie od 1 stycznia 2025 r., wywołały spore poruszenie. Choć zmodyfikowanie definicji budynku i budowli miało znaczenie przede wszystkim dla firm, temat ten budził emocje także u właścicieli prywatnych posesji i obiektów. Pojawiły się też sensacyjne informacje o wprowadzeniu przez rząd nowego “podatku od ogrodzeń”.

Opodatkowanie ogrodzeń przed 1 stycznia 2025 r. – zasady wynikające z ustawy i orzecznictwa

Aż do końca 2024 r. przepisy nie wskazywały wprost na konieczność rozliczenia podatku od nieruchomości za ogrodzenia. Jednak nie znaczy to, że taki obowiązek nie istniał.

Konieczność zapłaty podatku od ogrodzeń wynikał z samej ówczesnej definicji budowli, w którą wpisywały się płoty - niezależnie od materiału, z jakiego zostały wykonane. Jednak zarówno przed zmianą, jak i obecnie, obiekty te podlegają opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy są wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Ważne

Ogrodzenia, tak jak inne budowle, podlegają pod podatek od nieruchomości wyłącznie wtedy, gdy są wykorzystywane na cele działalności gospodarczej.

Co istotne, nawet przed 1 stycznia 2025 r. organy podatkowe i sądy administracyjne wydawały interpretacje, w których ogrodzenia traktowano jako budowle w rozumieniu art. 1a ustawy.

Nowelizacja od 1 stycznia 2025 r. – wprowadzenie załącznika nr 4 i jego skutki

Jedną z najważniejszych zmian od 1 stycznia 2025 r. było wprowadzenie do ustawy załącznika nr 4. Znalazł się w nim katalog obiektów uznawanych za budowle.

W pozycji 22. załącznika wskazano wprost ogrodzenie jako jedną z budowli:

WYKAZ OBIEKTÓW, O KTÓRYCH MOWA W ART. 1A UST. 1 PKT 2 LIT. A USTAWY:

(...)

Ważne!

Poz. 22 załącznika do ustawy to nie żaden nowy podatek od ogrodzeń, ale doprecyzowanie już istniejących przepisów. Po wejściu w życie zmian i wskazaniu wprost na ogrodzenie jako budowlę opodatkowaną podatkiem od nieruchomości, właściciele firm już nie muszą zastanawiać się i występować do organów podatkowych o interpretacje.

Kiedy ogrodzenie podlega podatkowi od nieruchomości?

Ogrodzenie, tak jak inne budowle, polega pod podatek od nieruchomości wyłącznie wtedy, gdy jest wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Czy oznacza to, że każdy płot wokół posesji, na której ktoś prowadzi firmę, należy zgłosić do opodatkowania? Niekoniecznie.

Powiązanie funkcji ogrodzenia z prowadzeniem działalności gospodarczej

O opodatkowaniu ogrodzenia podatkiem od nieruchomości decyduje kryterium faktycznego wykorzystania budowli w działalności gospodarczej.

W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. ogrodzenie w dalszym ciągu pozostaje przedmiotem podatku od nieruchomości, jako jedna z budowli wymienionych w Załączniku 4 do upol. Warunkiem do objęcia ogrodzeń podatkiem konieczne było i jest obecnie wykazanie związku z prowadzeniem działalności gospodarczej

– czytamy w oficjalnym komunikacie resortu finansów z 19 stycznia 2025 r.

W praktyce oznacza to, że samo posiadanie płotu na gruncie będącym własnością przedsiębiorcy nie jest równoznaczne z jego opodatkowaniem. Musi bowiem istnieć związek między płotem - jego funkcją, przeznaczeniem – a prowadzoną działalnością.

Podatek od płotu obejmie więc firmy między innymi w poniższych przypadkach:

• Ogrodzenie służy zabezpieczeniu towarów, sprzętów, pojazdów itp. znajdujących się na posesji firmowej;

• Ogrodzenie stanowi dodatkową ochronę przed kradzieżą, np. towarów z magazynu;

Ważne!

Ogrodzenie jako budowla nie jest opodatkowane automatycznie. Aby zaistniał obowiązek podatkowy, niezbędne jest wykazanie związku płotu z działalnością gospodarczą.

Kwestię tę precyzyjnie wyjaśniono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2023 r. (sygn. akt III FSK 635/23). Wskazano tam, iż istnienie związku budowli z działalnością gospodarczą można stwierdzić, jeśli spełniony zostaje przynajmniej jeden z poniższych warunków:

• Ogrodzenie zostało ujęte w ewidencji środków trwałych przedsiębiorcy;
• Koszt budowy lub zakupu ogrodzenia został wrzucony w koszty uzyskania przychodów;
• Ogrodzenie jest faktycznie wykorzystywane w działalności.

Należy jednak pamiętać, że brak ujęcia ogrodzenia w ewidencji czy wrzucenia w koszty nie oznacza jeszcze braku obowiązku podatkowego. Nie ma też znaczenia, że w takim wypadku firma nie ma w dokumentach informacji o wartości budowli. Dla celów podatku od nieruchomości obowiązuje bowiem osobna wycena takiego obiektu. Może być dokonana na podstawie cen rynkowych.

Ogrodzenia przy nieruchomościach mieszkalnych

Podatek od nieruchomości nie obejmuje ogrodzeń wokół posesji prywatnych. Właściciele domów mieszkalnych nie muszą więc w ogóle przejmować się kwestią opodatkowania budowli. Budynki mieszkalne są na gruncie podatkowym wyłączone z kategorii “związanych z działalnością”. Zasada ta obejmuje także ogrodzenia wokół nich.

Co więcej, nawet prowadzenie działalności gospodarczej we własnym domu lub mieszkaniu nie skutkuje opodatkowaniem ogrodzenia wokół działki.

Podatek od nieruchomości nie obejmuje ogrodzeń wokół:

• Prywatnej działki, której właściciel przeznaczył część domu na działalność gospodarczą;
• Osiedli mieszkaniowych, w których znajdują się np. biura rachunkowe, gabinety stomatologiczne, salony fryzjerskie itp.
• Działki przedsiębiorcy, który prowadzi swoją firmę w innym miejscu.

W praktyce oznacza to, że zgłaszając nieruchomość do opodatkowania, w powyższych przypadkach w ogóle nie trzeba wykazywać ogrodzenia w informacji IN-1 lub deklaracji DN-1.

Taki stan potwierdza Ministerstwo Finansów w oficjalnym komunikacie z 19 stycznia 2025 r.:

Budowle związane z działalnością inną niż działalność gospodarcza, np. z działalnością leśną, także tą prowadzoną przez Państwowe Gospodarstwo Lasy Państwowe, nie podlegały podatkowi od nieruchomości, zarówno w stanie prawnym obowiązującym do końca 2024 r., jak i obecnie. Nieopodatkowane podatkiem od nieruchomości pozostają również ogrodzenia budynku mieszkalnego, którego część zajęta jest przez osobę prywatną na prowadzenie biura rachunkowego lub gabinetu stomatologicznego. Zajęcie części budynku mieszkalnego na cele działalności gospodarczej nie pozbawia budynku charakteru mieszkalnego, a budynki mieszkalne ustawa jednoznacznie wyłącza z kategorii obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tym zakresie stan prawny także nie uległ zmianie.

Podstawa opodatkowania budowli i stawki podatku od ogrodzenia

Stawka podatku od nieruchomości dla budowli ustalana jest inaczej niż dla budynków i gruntów. Znaczenia nie ma powierzchnia, lecz wartość obiektu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy:

2% wartości - tyle wynosi maksymalna stawka podatku od nieruchomości dla budowli

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3, podstawą opodatkowania budowli (w tym ogrodzeń) jest jej wartość początkowa dla celów amortyzacji. Należy wziąć pod uwagę podstawę ustaloną na dzień 1 stycznia danego roku podatkowego.

Jeśli budowla została całkowicie zamortyzowana, należy uwzględnić wartość na dzień 1 stycznia rok, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Stawka 2% jest stawką maksymalną. Rady miast i gmin mają prawo do uchwalenia niższej stawki. To ważna informacja szczególnie dla osób prawnych wypełniających deklarację DN-1, ponieważ muszą w niej samodzielnie wyliczyć wysokość podatku. Zawsze należy wcześniej sprawdzić, jakie ustalenia obowiązują w konkretnej gminie.

Jednostki samorządu terytorialnego mają prawo nie tylko do obniżania stawek, ale też do ustalania indywidualnych zwolnień z podatku od nieruchomości. Jednak w praktyce większość gmin “pozostawia” dla budowli stawkę 2%.

Jakie są skutki błędnej kwalifikacji ogrodzenia?

Prawidłowe wypełnienie dokumentów zgłoszeniowych jest bardzo ważne. W zależności od statusu podatnika, należy złożyć:

• Deklarację DN-1: Osoby prawne, jednostki organizacyjne i spółki bez osobowości prawnej;
• Informację IN-1: Osoby fizyczne.

Błędy w dokumentach wiążą się z konsekwencjami. Mogą się one okazać szczególnie dotkliwe, jeśli skutkują zaniżeniem kwoty podatku od nieruchomości do zapłaty.

Niewłaściwa kwalifikacja ogrodzenia może rodzić następujące skutki prawne:

Zaległości podatkowe. W większości przypadków podatek za ogrodzenie wynosi kilkaset złotych rocznie. Urzędy mogą kontrolować prawidłowość złożonej deklaracji i naliczyć podatek nawet wstecz.

Odsetki. Już od pierwszego dnia spóźnienia z zapłatą podatku rosną odsetki karne. Podatnik musi sam je wyliczyć i wpłacić na rachunek urzędu. Co ważne, organ podatkowy nie ma obowiązku określania odsetek (co nie znaczy, że one nie rosną!). W rezultacie kwoty te mogą powiększać się miesiącami, generując coraz większe obciążenie finansowe, które podatnik w końcu będzie musiał uregulować.

Korekty deklaracji. Niezgłoszenie ogrodzenia do opodatkowania wymaga złożenia korekty deklaracji DN-1 lub informacji IN-1. Oczywiście dotyczy to tylko przypadków, gdy płot rzeczywiście klasyfikowany jest jako budowla podlegająca opodatkowaniu.

Postępowanie podatkowe. Niezgłoszenie ogrodzenia, brak zapłaty podatku, brak korekty deklaracji – wszystko to może rodzić kolejne konsekwencje. Urząd gminy może wszcząć postępowanie podatkowe, nałożyć na właściciela nieruchomości koszty egzekucyjne, a nawet dodatkowe kary za uporczywe uchylanie się od uregulowania należności.

Spór z organem podatkowym. W przypadku, gdy urząd wzywa do zapłaty podatku, właściciel nieruchomości może zakwestionować decyzję organu. Wtedy przede wszystkim będzie musiał wykazać, że ogrodzenie jego posesji nie ma związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Podatek od ogrodzenia bywa kwestią sporną pomiędzy właścicielami firm a urzędami. Zarówno jedna, jak i druga strona mogą powoływać się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeśli masz wątpliwości w swojej sprawie, sprawdź dotychczasowe ustalenia – z dużym prawdopodobieństwem znajdziesz przypadek podobny do Twojego, na który będziesz mógł się powołać.

Oficjalne stanowisko Ministerstwa Finansów i praktyka gmin po 2025 roku

Szum medialny wywołany uściśleniem przepisów dotyczących podatków od ogrodzeń i sugerowanie, jakoby rząd po cichy prowadził nową daninę, skłonił ustawodawcę do wydania oficjalnego komunikatu. Czytamy w nim między innymi:

Komunikat Ministerstwa Finansów z 19 stycznia 2025 r.:

Ministerstwo Finansów nie wprowadziło nowego podatku od ogrodzeń.

Do końca 2024 r. ogrodzenie było uznawane za budowlę w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (upol) i podlegało podatkowi od nieruchomości od jego wartości początkowej, pod warunkiem, że jego użytkowanie związane było z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2025 r. ogrodzenie w dalszym ciągu pozostaje przedmiotem podatku od nieruchomości, jako jedna z budowli wymienionych w Załączniku 4 do upol. Warunkiem do objęcia ogrodzeń podatkiem konieczne było i jest obecnie wykazanie związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

(...)

Tym samym, wszelkie informacje pojawiające się w przestrzeni publicznej i powielane przez media na temat wprowadzenia nowego obciążenia w postaci podatku od ogrodzeń należy uznać za wprowadzające w błąd.

Z powyższego wynika, iż zasady obowiązujące przed i po 1 stycznia 2025 r. nie uległy zmianom. Nowelizacja tylko wskazała wprost to, co było stanem prawnym od dawna.

W dalszej części komunikatu resort podkreśla, że z podatku od budowli wyłączone są ogrodzenia budynków mieszkalnych, także tych, w których ktoś prowadzi działalność gospodarczą.

Ważne!

Od 1 stycznia 2026 r. zasady opodatkowania ogrodzeń nie zmieniły się. Rząd nie planuje też wprowadzenia żadnych nowelizacji w tym zakresie.

Praktyka stosowania przepisów przez gminy

Wypełnienie deklaracji DN-1 lub informacji IN-1 wymaga od podatnika szczególnej staranności. Od właściwej klasyfikacji obiektów znajdujących się na firmowej działce zależy rzetelne wywiązanie się z obowiązków podatkowych.

Kwestia uznania ogrodzenia za wykorzystywane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą często okazuje się problematyczna. Ministerstwo Finansów wyjaśniło, iż w świetle przepisów o podatkach dochodowych i rachunkowości budowle wokół jednego budynku nie stanowią osobnego środka trwałego. Teoretycznie dla przedsiębiorcy może to być znak, że obiekty niebędące składnikiem majątku firmy nie podlegają opodatkowaniu.

Inaczej na tę kwestię patrzą organy podatkowe – zgodnie z aktualnym orzecznictwem, taki stan rzeczy nie wyklucza uznania ogrodzenia za budowlę podlegającą opodatkowaniu. W takim wypadku należy wziąć pod uwagę wartość rynkową obiektu. Urząd może wtedy powołać rzeczoznawcę majątkowego, który ustali wartość budowli.

Przykładem może być chociażby wyrok NSA z 27 stycznia 2023 r. (III FSK 1879/21). Podkreślono w nim, że przedmiotem opodatkowania nie są środki trwałe, lecz budowle lub ich części, zgodnie z definicją określoną w ustawie. Podatek od nieruchomości jest więcej niezależny od ewidencji.

FAQ – ogrodzenie a podatek od nieruchomości

Czy ogrodzenie domu jednorodzinnego podlega podatkowi?

Ogrodzenie domu jednorodzinnego nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Taka zasada obowiązuje nawet wtedy, gdy właściciel wykorzystuje część swojego domu na prowadzenie działalności gospodarczej.

Czy każde ogrodzenie firmy jest opodatkowane?

Nie. Opodatkowaniu podlegają tylko ogrodzenia, które wykorzystywane są w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. chronią teren przed kradzieżą lub zostały wpisane do składników majątku firmy).

Jak ustalić wartość ogrodzenia do opodatkowania?

Wartością ogrodzenia dla celów podatku od nieruchomości jest wartość początkowa dla celów amortyzacji. Uwzględnia się podstawę ustaloną na dzień 1 stycznia danego roku podatkowego. A w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - na dzień 1 stycznia rok, w którym dokonano ostatniego odpisu.

Czy zmiana sposobu użytkowania nieruchomości wpływa na podatek?

Tak, może wpływać. Stawka podatkowa dla nieruchomości wykorzystywanych na cele firmowe jest wyższa niż za mieszkalne. W przypadku budowli zmiana przeznaczenia może zadecydować o opodatkowaniu lub nie – obiekty tego typu podlegają pod podatek wyłącznie wtedy, gdy są wykorzystywane na cele działalności gospodarczej.

Bibliografia:

1. Ustawa z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 707)
2. https://www.nsa.gov.pl/dostep-elektroniczny/baza-orzeczen/ [dostęp: 04.02.2026]
3. https://www.gov.pl/web/finanse/oswiadczenie-ministerstwa-finansow-w-sprawie-nieprawdziwych-informacji-dotyczacych-wprowadzenia-nowego-podatku-od-ogrodzen [dostęp: 04.02.2026]